Δευτέρα, 27 Ιουνίου 2011

Η αθόρυβη Συνήγορος


Μια υποσημείωση στο βιβλίο Διοικητικού Δικαίου του καθηγητή Επαμεινώνδα Σπηλιωτόπουλου αποτέλεσε το έναυσμα για τη σημερινή Συνήγορο του Πολίτη Καλλιόπη Σπανού να ασχοληθεί με τη διοικητική επιστήμη. «Αυτά τα θέματα τα εξετάζει η διοικητική επιστήμη», ήταν η παραπεμπτική υποσημείωση στο βιβλίο του καθηγητή της, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στον επαγγελματικό προσανατολισμό της.
Η Καλλιόπη Σπανού γεννήθηκε στην Αθήνα και έχει πολλές εικόνες από τις δικαστικές αίθουσες στο Αρσάκειο και στη Σανταρόζα όπου στεγάζονταν παλαιότερα τα δικαστήρια. Ο πατέρας της είχε δικηγορικό γραφείο όπου πέρασε πολλές ώρες και μεγαλώνοντας είχε κάθε λόγο να ακολουθήσει τη νομική επιστήμη. Και ίσως με βάση τα δεδομένα της εποχής εκείνης να έμοιαζε μονόδρομος για τη συνέχιση της πορείας της.
Εκείνη, όμως, αφού αμφιταλαντεύτηκε ανάμεσα σε θετικές και κοινωνικές σπουδές, επέλεξε να αφήσει στην άκρη την οικογενειακή παράδοση, να κρατήσει μόνο ως αναμνήσεις τις στιγμές που πέρασε μέσα στις δικαστικές αίθουσες και να μην ακολουθήσει το ίδιο επαγγελματικό ταξίδι. Η διαδρομή που ακολούθησε, εντός κι εκτός της πανεπιστημιακής κοινότητας, οδήγησε τα βήματά της σε ελληνικά και ξένα θεσμικά όργανα. 
Πριν από λίγες ημέρες η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής επέλεξε την καθηγήτρια της Διοικητικής Επιστήμης, που ακόμα και σήμερα θυμάται εκείνη την καθοριστική υποσημείωση, στη θέση του Συνηγόρου του Πολίτη.
«Δεν μιλάω αν δεν έχω να πω κάτι», είναι μία από τις αγαπημένες της φράσεις, όπως λένε άνθρωποι που την γνωρίζουν καλά πριν αναλάβει το τιμόνι του Συνηγόρου του Πολίτη και γίνει η πρώτη γυναίκα στη συγκεκριμένη θέση. Μεθοδική και συνεπής στις θέσεις της, ακόμα και όταν γνωρίζει ότι αυτό μπορεί να δυσαρεστήσει κάποιους. «Λιγομίλητη, άνθρωπος χαμηλών τόνων, οργανωτική και επίμονη» είναι μερικοί από τους χαρακτηρισμούς που αποδίδουν συνοδοιπόροι της στην Αρχή με τους οποίους συνεργάζεται από το 2003. Και συμπληρώνουν ότι ξέρει πολύ καλά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πολίτης από τη γραφειοκρατία, γι' αυτό και στόχος της είναι να διατηρήσει την Αρχή στη θέση του αξιόπιστου μεσολαβητή κράτους και πολίτη.

ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΜΙΝΗ. Βάζοντας ένα υποθετικό σενάριο στο τραπέζι, όσοι γνωρίζουν τον πρώην Συνήγορο του Πολίτη λένε μετά βεβαιότητος ότι ο Γ. Καμίνης θα έδινε ψήφο εμπιστοσύνης στην Καλλιόπη Σπανού για να τον διαδεχθεί. Οταν εκείνος παραιτήθηκε από τη θέση του Συνηγόρου του Πολίτη για να διεκδικήσει τη δημαρχία, η κ. Σπανού τον αναπλήρωσε. Στα μεγάλα της ατού, εκτός από τις σπουδές της, συνυπολογίζεται ότι τα τελευταία οκτώ χρόνια γνωρίζει πολύ καλά και εκ των έσω τον θεσμό και έχει ξεκάθαρη εικόνα για τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν ώστε να προχωρήσει το έργο της δημοφιλούς κατά γενική ομολογία Αρχής και αν χρειαστεί να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος της σε μία κρίσιμη για τη χώρα περίοδο.
Αυτό ίσως είναι και το μεγαλύτερο στοίχημα για την Καλλιόπη Σπανού, καθώς ανέλαβε τον συγκεκριμένο ρόλο σε καιρό οξύτατης οικονομικής κρίσης με ελάχιστους πόρους. «Οσο λιγότεροι οι πόροι τόσο σημαντικότερα είναι η διαδικασία και τα κριτήρια κατανομής τους», είναι η απάντηση της νέας Συνηγόρου του Πολίτη στην πρόκληση.
Οι περικοπές αυτές απειλούν να περιορίσουν τον σημαντικό διεθνή ρόλο που έχει αναπτύξει η ανεξάρτητη Αρχή από τα πρώτα κιόλας χρόνια της λειτουργίας της κυρίως σε ό, τι έχει να κάνει με άλλους νεοσύστατους θεσμούς της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου.
Οι προτεραιότητές της έξω από τον Συνήγορο του Πολίτη είναι η οικογένειά της και οι φίλοι της. Μία από τις αγαπημένες της ασχολίες όταν βρίσκει προσωπικό χρόνο είναι να ταξιδεύει στις σελίδες λογοτεχνικών βιβλίων, ενώ αγαπά πολύ και τη μουσική. Σπάνια πια προσπαθεί, όταν ο χρόνος περισσεύει, να παίζει και η ίδια στο πιάνο κομμάτια που αγαπά.
Η διαδρομή της στη λεωφόρο της διοικητικής επιστήμης ξεκίνησε τον Ιούνιο του 1981 όταν πήρε το πτυχίο της από το Τμήμα Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικών Επιστημών της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνέχισε τις σπουδές της στο, στη Γαλλία, Πανεπιστήμιο της Πικαρδίας στην Αμιένη, όπου ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό της στον ίδιο τομέα της διοικητικής επιστήμης το 1983.
Και σε αυτό τον δεύτερο κύκλο σπουδών πάλι η παρουσία ενός καθηγητή θα σταθεί καθοριστική. Στο μεταπτυχιακό της έχει καθηγητή τον Jacques Chevallier, ο οποίος είναι ένας από τους θεμελιωτές του κλάδου. Τον είχε εντοπίσει μάλιστα από ένα δίτομο έργο του που είχε πρόσφατα κυκλοφορήσει και το είχε ανακαλύψει στο γραφείο του έλληνα καθηγητή της.
Οι σπουδές της στη Γαλλία, στη χώρα που είναι γνωστή παγκοσμίως για την περίφημη σχολή δημόσιας διοίκησης ΕΝΑ, την έφεραν σε επαφή με μια κουλτούρα δημόσιας διοίκησης πολύ διαφορετική από αυτή που επικρατεί στην Ελλάδα.
Λίγα χρόνια αργότερα, τον Ιούλιο του 1987, στο ίδιο πανεπιστήμιο έλαβε τον διδακτορικό της τίτλο στην πολιτική επιστήμη. Η διατριβή της μάλιστα τιμήθηκε με επιχορήγηση από το γαλλικό κράτος, ενώ στη διάρκεια των μεταπτυχιακών της υπήρξε υπότροφος του Ιδρύματος Στασινοπούλου και του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, καθώς τότε το Ιδρυμα Κρατικών Υποτροφιών δεν προέβλεπε χορήγηση υποτροφίας στο συγκεκριμένο γνωστικό πεδίο.
Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές της, εργάστηκε ως σύμβουλος στον ΟΟΣΑ και επιστρέφοντας στην Ελλάδα διετέλεσε σύμβουλος στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, ενώ δίδαξε για πολλά χρόνια και στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Εχει επίσης διδάξει στα Πανεπιστήμια της Αμιένης, του Παρισίου ΙΙ και των Βερσαλλιών.

ΣΤΗ ΣΧΟΛΗ. Ενα από τα πιο σημαντικά πράγματα που ακόμα και σήμερα έχει να θυμάται από το πέρασμά της στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης η Καλλιόπη Σπανού είναι οι άνθρωποι που συνάντησε εκεί οι οποίοι δεν έβλεπαν τη δουλειά τους στο Δημόσιο σαν κάτι απλώς διεκπεραιωτικό, αλλά ως ένα επάγγελμα δημιουργικό. Στη διάρκεια εκείνων των σεμιναρίων η σημερινή Συνήγορος του Πολίτη συνάντησε ανθρώπους που είχαν πραγματικά τη διάθεση να προσφέρουν και να καινοτομήσουν στον μικρόκοσμο της υπηρεσίας τους. Πολλοί από εκείνους μάλιστα που είχε συναντήσει τότε με διαφορετική ιδιότητα σήμερα βρίσκονται σε θέσεις σημαντικές για τη Δημόσια Διοίκηση. «Αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να αξιοποιηθούν σωστά, ιδιαίτερα τις δύσκολες ώρες» υποστηρίζει η Καλλιόπη Σπανού.
Τα Νέα .

Δεν υπάρχουν σχόλια: